Đột Quỵ Và Chế Độ Ăn Uống Khoa Học – Chủ Động Bảo Vệ Sức Khỏe Từ Mỗi Bữa Ăn
Đột Quỵ là tình trạng cấp cứu xảy ra khi dòng máu cung cấp cho não bị tắc nghẽn hoặc khi mạch máu não bị vỡ. Bên cạnh các yếu tố như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá và ít vận động, chế độ ăn uống cũng có liên quan đáng kể đến nguy cơ đột quỵ. WHO cho biết chế độ ăn không lành mạnh, đặc biệt ăn nhiều natri và ít rau quả, là một yếu tố nguy cơ có thể thay đổi.
Vì vậy, chế độ ăn phòng ngừa đột quỵ không cần dựa trên những thực đơn quá khắt khe mà nên bắt đầu từ những thay đổi thực tế: tăng rau củ quả, ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt, lựa chọn chất béo lành mạnh và giảm muối, đường cùng thực phẩm chế biến sẵn.
Mối liên hệ giữa Đột Quỵ và chế độ ăn uống
Thực phẩm chúng ta ăn hằng ngày có thể ảnh hưởng đến huyết áp, cân nặng, đường huyết và cholesterol. Đây đều là những yếu tố có liên quan đến nguy cơ tim mạch và đột quỵ.
Ăn mặn có thể làm tăng nguy cơ Đột Quỵ
Natri trong muối có liên quan đến huyết áp. Khi lượng natri tiêu thụ cao, huyết áp có thể tăng, trong khi tăng huyết áp là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của đột quỵ. WHO khuyến nghị người trưởng thành tiêu thụ dưới 2 g natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối mỗi ngày.
Điều đáng lưu ý là lượng muối không chỉ đến từ muối ăn trực tiếp. Nước mắm, nước tương, nước dùng, thực phẩm chế biến sẵn, thịt chế biến và đồ ăn vặt cũng có thể chứa nhiều natri.
Thiếu rau quả cũng là thói quen cần điều chỉnh
Một chế độ ăn ngừa đột quỵ nên có lượng rau củ và trái cây phong phú. WHO cho biết chế độ ăn giàu rau quả có liên quan đến nguy cơ thấp hơn đối với nhiều bệnh không lây nhiễm, trong đó có bệnh tim mạch và đột quỵ.
Thay vì chỉ tập trung vào một loại “thực phẩm chống đột quỵ”, người ăn nên hướng đến sự đa dạng và cân bằng trong toàn bộ khẩu phần.
Người có nguy cơ Đột Quỵ nên ăn gì?
Không có một thực phẩm riêng lẻ nào có thể ngăn đột quỵ. Điều quan trọng là xây dựng một mô hình ăn uống lành mạnh và duy trì lâu dài.
Rau xanh nên xuất hiện thường xuyên trong bữa ăn
Rau lá xanh, bông cải, cà rốt, bí đỏ, cà chua và nhiều loại rau khác cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất.
Trong chế độ ăn cho người phòng ngừa đột quỵ, rau có thể được ưu tiên ở cả bữa chính và bữa phụ, đồng thời thay thế một phần những món nhiều muối, chất béo bão hòa hoặc đường.
WHO khuyến nghị chế độ ăn lành mạnh nên dựa trên thực phẩm ít chế biến, đa dạng và giàu rau quả.
Trái cây tươi thay cho món ăn nhiều đường
Cam, bưởi, táo, ổi, thanh long, các loại quả mọng và nhiều loại trái cây khác có thể được đưa vào khẩu phần theo nhu cầu năng lượng của từng người.
Đối với ăn uống phòng ngừa đột quỵ, nên ưu tiên trái cây nguyên quả thay vì thường xuyên uống nước ép có thêm đường.
Ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt
Yến mạch, gạo lứt, bánh mì nguyên cám và các loại ngũ cốc nguyên hạt có thể được sử dụng đa dạng trong khẩu phần.
WHO khuyến nghị lựa chọn ngũ cốc nguyên hạt khi có thể vì đây là nguồn cung cấp chất xơ và có thể hỗ trợ cảm giác no lâu hơn.
Cá và các nguồn đạm phù hợp
Cá, thịt gia cầm và các nguồn đạm ít béo có thể được ưu tiên thay cho những loại thịt nhiều chất béo bão hòa hoặc thịt chế biến.
American Stroke Association cho biết mô hình ăn kiểu Địa Trung Hải nhấn mạnh rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đậu, cá, gia cầm, các loại hạt và dầu thực vật không bão hòa, đồng thời hạn chế thịt chế biến, đường bổ sung, natri và thực phẩm siêu chế biến.
Người từng Đột Quỵ nên thay đổi chế độ ăn như thế nào?
Sau đột quỵ, chế độ dinh dưỡng cần được cá nhân hóa theo tình trạng sức khỏe và khả năng ăn uống của từng người. Không nên tự áp dụng một thực đơn trên mạng cho tất cả người bệnh.
Giảm muối trong khẩu phần
Đối với người có tăng huyết áp hoặc nguy cơ tim mạch, giảm lượng muối là một trong những thay đổi quan trọng.
Khi xây dựng chế độ ăn sau đột quỵ, nên hạn chế các món quá mặn, thực phẩm đóng gói, thịt chế biến, đồ ăn nhanh và các loại nước chấm nhiều natri. WHO khuyến nghị giảm muối và các loại gia vị có hàm lượng natri cao trong quá trình nấu ăn.
Kiểm soát chất béo
Không phải tất cả chất béo đều cần loại bỏ. Chất béo không bão hòa từ một số loại dầu thực vật, các loại hạt và cá có thể là lựa chọn phù hợp trong một chế độ ăn cân bằng.
Ngược lại, nên hạn chế chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa công nghiệp. WHO lưu ý tiêu thụ nhiều chất béo bão hòa và trans-fat có liên quan đến nguy cơ bệnh tim và đột quỵ.
Hạn chế đường bổ sung
Nước ngọt, bánh kẹo, trà sữa và nhiều món ăn chế biến sẵn có thể chứa lượng đường cao. Tiêu thụ quá nhiều đường góp phần làm tăng năng lượng khẩu phần và có thể liên quan đến thừa cân, béo phì.
Chế độ ăn sau đột quỵ nên hạn chế đồ uống nhiều đường và ưu tiên nước lọc hoặc các lựa chọn không thêm đường khi phù hợp.
Những thực phẩm nên hạn chế khi phòng Đột Quỵ
Một chế độ ăn phòng chống đột quỵ không chỉ quan tâm đến việc bổ sung thực phẩm tốt mà còn cần giảm những nhóm có thể làm tăng các yếu tố nguy cơ.
Thực phẩm nhiều muối
Mì ăn liền, đồ hộp, thịt chế biến, đồ ăn vặt mặn, nước sốt và nhiều món chế biến sẵn có thể chứa nhiều natri. WHO lưu ý phần lớn natri trong khẩu phần có thể đến từ thực phẩm chế biến và các loại gia vị có hàm lượng natri cao.
Thực phẩm nhiều chất béo bão hòa
Thịt nhiều mỡ, một số món chiên rán, bơ và các sản phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa nên được sử dụng ở mức phù hợp.
Đột Quỵ và dinh dưỡng cần được nhìn nhận trong tổng thể chế độ ăn, thay vì chỉ loại bỏ một món ăn duy nhất.
Đồ uống có nhiều đường
Nước ngọt và đồ uống nhiều đường có thể làm tăng lượng năng lượng nạp vào mà không cung cấp nhiều giá trị dinh dưỡng. Việc hạn chế nhóm đồ uống này giúp kiểm soát khẩu phần năng lượng tốt hơn.
Có cần kiêng hoàn toàn thịt khi phòng Đột Quỵ?
Đây là một quan niệm không cần thiết. Chế độ dinh dưỡng phòng ngừa đột quỵ không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn thịt.
Điều quan trọng là lựa chọn loại thịt, khẩu phần và cách chế biến phù hợp. Thịt nạc và gia cầm có thể được sử dụng, trong khi thịt chế biến và các loại thịt nhiều chất béo nên được hạn chế.
Cách chế biến cũng đáng chú ý. Nướng, hấp hoặc luộc thường giúp hạn chế lượng dầu bổ sung so với các món chiên ngập dầu.
Đột Quỵ không chỉ phụ thuộc vào chế độ ăn
Dinh dưỡng là một phần trong phòng ngừa đột quỵ, nhưng không thể thay thế việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ khác.
Theo dõi huyết áp
Tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ có thể thay đổi quan trọng của đột quỵ. WHO xác định tăng huyết áp là yếu tố đóng góp hàng đầu vào đột quỵ.
Người có huyết áp cao cần theo dõi và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, thay vì chỉ điều chỉnh chế độ ăn.
Duy trì vận động
WHO khuyến nghị người trưởng thành hướng đến ít nhất 150 phút hoạt động thể chất cường độ vừa mỗi tuần, nếu phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Không hút thuốc và hạn chế rượu
Bỏ thuốc lá và hạn chế sử dụng rượu là những thay đổi lối sống quan trọng trong kiểm soát nguy cơ đột quỵ.
Khi nào người bệnh Đột Quỵ cần được tư vấn dinh dưỡng riêng?
Người từng đột quỵ, đang dùng thuốc điều trị, có bệnh thận, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc khó nuốt không nên tự áp dụng thực đơn chung.
Đặc biệt, sau đột quỵ, một số người có thể gặp khó khăn khi nhai hoặc nuốt. Khi đó, cấu trúc thức ăn, lượng nước và cách ăn cần được nhân viên y tế đánh giá. Chế độ ăn cũng có thể cần điều chỉnh theo bệnh lý đi kèm và thuốc đang sử dụng.
Phòng Khám Đa Khoa Hỷ Hỷ – Tư vấn sức khỏe và nguy cơ Đột Quỵ
Khi quan tâm đến Đột Quỵ và chế độ ăn uống khoa học, người bệnh nên kết hợp dinh dưỡng với kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu, cân nặng và các yếu tố nguy cơ khác. Không nên tự dùng thực phẩm chức năng hoặc thay đổi thuốc điều trị chỉ dựa trên thông tin trên mạng.
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA HỶ HỶ tiếp nhận nhu cầu thăm khám và tư vấn sức khỏe tại khu vực Tân Phú, TP.HCM. Người có yếu tố nguy cơ đột quỵ có thể trao đổi với nhân viên y tế về tình trạng sức khỏe, chế độ sinh hoạt và những vấn đề cần theo dõi.
Thông tin liên hệ
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA HỶ HỶ
Địa chỉ: 366 Tân Kỳ Tân Quý, phường Sơn Kỳ, Quận Tân Phú, TP.HCM
Hotline: 0984.124.076 – 0969.124.076
Email: Phongkhamhyhy@gmail.com
Website: https://phongkhamhyhy.com
